CA 15-3 – dấu ấn ung thư vú




1. CA 15-3 là gì

Kháng nguyên ung thư CA 15-3 là phần protein kháng nguyên (epitope) của một glycoprotein xuyên màng. CA 15-3 còn được biết như là một mucin biểu mô đa hình hoặc kháng nguyên màng biểu mô, được phân bố nhiều ở vùng ngoại bào, màng tế bào và dịch bào. CA15-3 thường biểu hiện quá mức và bị glycosyl hóa một cách bất thường ở vùng ngoại bào trong ung thư vú.

2. CA 15-3 được chỉ định cho nhóm người nào

CA 15-3 không đủ khả năng để chỉ định tầm soát ung thư vú không có triệu chứng. Nhưng CA 15-3 được chỉ định cho các trường hợp có nguy cơ cao ung thư vú, bao gồm:
– Theo tuổi: nguy cơ ung thư vú tăng cao theo lứa tuổi. Hầu hết các ca ung thư vú được chẩn đoán sau tuổi 50.
– Di truyền: các nhà khoa học đã xác nhận nếu một người phụ nữ có hai nhóm gen BRCA1 và BRCA2 thì có nguy cơ ung thư vú cao hơn nhóm còn lại.
– Có kinh nguyệt sớm: nếu một trẻ nữ có kinh nguyệt trước tuổi 12 thì sau này có nguy cơ ung thư vú cao hơn nhóm còn lại.
– Mang thai muộn hoặc không mang thai: Một người phụ nữ mang thai lần đầu tiên sau tuổi 30 hoặc không mang thai lần nào trong đời thì có nguy cơ ung thư vú cao hơn.
– Mãn kinh sau tuổi 55: Giống như có kinh nguyệt sớm, sau 55 tuổi còn kinh nguyệt cũng làm tăng yếu tố nguy cơ ung thư vú.
– Không khám sức khỏe thường xuyên: một người phụ nữ ít hoặc chưa bao giờ khám sức khỏe, chăm sóc y tế thì có nguy cơ cao hơn.
– Thừa cân béo phì sau tuổi mãn kinh: phụ nữ thừa cân, béo phì sau khi mãn kinh làm tăng nguy cơ ung thư vú hơn so với người có cân nặng bình thường.
– Nhu mô tuyến vú dày: ở những người phụ nữ có nhu mô tuyến phát triển quá mức như nhu mô tuyến dày hoặc dày hơn bình thường, tổ chức đệm hoặc mỡ tuyến vú nhiều hơn bình thường dẫn tới tuyến vú có kích thước lớn. Điều này làm hạn chế thăm khám trong y khoa dẫn tới tỷ lệ ung thư vú bị phát hiện muộn tăng cao.
– Sử dụng liệu pháp điều trị nội tiết hormone: Việc sử dụng hormone điều trị trong suy giảm estrogen hoặc progesterol ở phụ nữ mãn kinh trong thời gian từ 5 năm trở lên thì làm tăng nguy cơ bị ung thư vú. Khi sử dụng cảhai hormone này làm tăng nguy cơ ung thư vú cao hơn dùng một loại.
– Sử dụng thuốc tránh thai đường uống: Những người bị ung thư vú thống kê nhận thấy tỷ lệ sử dụng thuốc tránh thai đường uống nhiều hơn.
– Tiền sử ung thư vú: những người đã từng bị ung thư vú thì sẽ có nguy cơ bị lại ung thư vú cao hơn những người còn lại.
– Tiền sử bị ung thư khác không phải ung thư vú: nếu một người phụ nữ đã từng bị một loại ung thư khác không phải ung thư vú thì có tỷ lệ ung thư vú cao hơn những người bị bất kỳ một loại ung thư nào.
– Tiền sử gia đình có người bị ung thư vú: Nguy cơ bị ung thư vú của một người phụ nữ sẽ tăng cao hơn nếu người đó có mẹ, chị gái hoặc em gái hoặc những người thân ruột thịt khác thuộc huyết thống của mẹ như dì, bác là chị của mẹ, …
– Tiền sử có điều trị phóng xạ: phụ nữ có tiền sử điều trị tia xạ vùng ngực hoặc vú (như điều trị ung thư hạch loại Hodgkin) ở trước tuổi 30 thì có nguy cơ ung thư vú cao hơn.
– Sử dụng thuốc diethylstilbestrol (DES): nếu phụ nữ sử dụng thuốc DES (một loại estrogen tổng hợp có tác dụng ngăn ngừa sẩy thai, sinh non, chảy máu và các vấn đề khác …) thì nếu sinh con gái thì đứa trẻ đó sau này lớn lên có nguy cơ ung thư vú cao hơn những trẻ còn lại. Đây là nhận định được kết luận sau khi thống kê ở những phụ nữ Mỹ có sử dụng DES thời gian từ năm 1940 – 1971.
– Uống rượu, hút thuốc lá: phụ nữ uống rượu nhiều hoặc hút thuốc lá nhiều hoặc cả hai thì có tỷ lệ bị ung thư vú cao hơn.
– Môi trường hóa chất: phụ nữ làm việc hoặc sống trong môi trường hóa chất thì tỷ lệ bị ung thư vú cao hơn.

3. Ý nghĩa kết quả CA 15-3

Giá trị bình thường của xét nghiệm CA 15-3 là: nhỏ hơn hoặc bằng 30 U/mL. Giá trị bình thường này có thể thay đổi ít nhiều phụ thuộc vào hệ thống xét nghiệm và hóa chất trong bộ kits xét nghiệm.
CA 15-3 tăng trong các bệnh lý ác tính sau:
– Ung thư vú
– Ung thư buồng trứng, ung thư nội mạc tử cung, ung thư tử cung, ung thư dạ dày, ung thư tụy, ung thư biểu mô tế bào gan.
CA 15-3 tăng trong một số bệnh lành tính: viêm gan mạn, xơ gan, lao, bệnh vú lành tính, viêm nội mạc tử cung, Lupus ban đỏ hệ thống, …

4. Làm gì khi kết quả xét nghiệm CA 15-3 bất thường

Khi CA 15-3 bình thường không có nghĩa là không bị ung thư, tức không loại trừ được khả năng bị bệnh ung thư khi CA 15-3 có chỉ số bình thường. Ngược lại, khi CA 15-3 tăng cao thì không có nghĩa là đang bị ung thư.
Việc tầm soát ung thư vú phải dựa vào nhiều phương pháp, như siêu âm, chụp cộng hưởng từ, chụp x quang tuyến vú (mammography), đặc biệt là không thể thiếu kết quả giải phẫu bệnh – tiêu chuẩn vàng của tính chất lành tính, ác tính.
Hãy luôn tư vấn bác sĩ khi có kết quả CA 15-3 bất thường.

About Đoàn, Thoại M.D 335 Articles
Cổ nhân dạy rằng "một nghề cho chín còn hơn chín nghề". Nhưng xét thực tế của thời công nghệ 4.0 thì học chín nghề còn lại cũng rất quan trọng

ĐĂNG NHẬP FACEBOOK ĐỂ BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN KHÔNG ĐĂNG NHẬP FACEBOOK

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*