AFP – Dấu ấn ung thư gan nguyên phát

1. AFP là gì

AFP là một chất trong máu có tên đầy đủ alpha-fetoprotein. AFP được hình thành trong túi noãn hoàng và gan của bào thai. AFP trong máu mẹ tăng lên khi thai phát triển bình thường, giảm mạnh sau khi sinh.
AFP được coi là chỉ số sinh học chỉ điểm khối u với một số loại ung thư như ung thư gan nguyên phát HCC, ung thư tinh hoàn, ung thư buồng trứng.

2. AFP chỉ định cho nhóm người nào

AFP được chỉ định cùng 2 xét nghiệm khác là AFP-L3, PIVKA-II tạo thành bộ 3 xét nghiệm WAKO. Nhiều kết quả nghiên cứu nhận thấy khi kết hợp bộ xét nghiệm này có khả năng phát hiện ung thư gan lên tới 83%, độ đặc hiệu khá cao là trên 90%. Bộ xét nghiệm này bắt buộc phải kết hợp với các phương pháp khác để chẩn đoán khối u là siêu âm, cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ, đặc biệt giải phẫu bệnh là tiêu chuẩn vàng.
Những người sau đây có chỉ định bộ xét nghiệm WAKO:
– Bị nhiễm viêm gan virus B, C
– Xơ gan hoặc xơ hóa nhu mô gan.
– Gan nhiễm mỡ, thừa cân béo phì, đái tháo đường.
– Xơ gan do ứ mật.
– Uống nhiều rượu bia và các đồ uống có cồn.
– Bị mắc một số bệnh hiếm khác: Bệnh tyrosin máu, Bệnh thiếu alpha-1 antitrypsin, Bệnh Porphyria Cutanea Tarda, Bệnh dự trữ glycogen, Bệnh Wilson, …
– Ăn đồ ngũ cốc bị mốc có chứa Aflatoxins.
– Người sử dụng hormon để thẩm mỹ hoặc chữa bệnh.
– Nhiễm ký sinh trùng gan như sán lá gan, …
– Hút thuốc lá, thuốc lào.

3. Ý nghĩa kết quả AFP

3.1. Nếu AFP cao có nghĩa là gì ?

Ở phụ nữ có thai, nếu AFP cao hơn mức bình thường có thể có nghĩa:
– Định mức AFP định lượng sai tuổi thai. Theo khuyến cáo tuổi thai định lượng là từ …..
– Một phụ nữ mang thai có thể đang mang song thai hoặc ba thai, đa thai
– Thai nhi có thể bị các dị tật thần kinh như ống sống chẻ đôi, thai vô sọ, thai thoát vị thành bụng hoàn toàn (thai khuyết thành bụng).
– Thai lưu
Ở nam giới trưởng thành, phụ nữ mang thai và trẻ em, nếu định lượng AFP cao hơn mức bình thường có thể nghĩ đến các nguy cơ sau:
– Ung thư gan nguyên phát (HCC), ung thư tinh hoàn, ung thư buồng trứng
– Các bệnh lý gan mạn tính khác không phải ung thư như xơ gan, viêm gan mạn.
– Bệnh nhân sử dụng quá nhiều rượu.

3.2. Nếu AFP thấp hơn mức bình thường có nghĩa là gì ?

Ở phụ nữ mang thai, nếu định lượng AFP thấp hơn mức bình thường có thể nghĩ đến các nguy cơ sau đây:
– Tuổi thai nhi sai
– Nguy cơ thai nhi bị hội chứng Down (3 nhiễm sắc thể 21).
Ở nam giới trưởng thành, phụ nữ không mang thai, trẻ em thì định lượng AFP huyết thanh thấp hơn mức bình thường không có ý nghĩa bệnh lý.

4. Làm gì khi chỉ số AFP bất thường

– Nếu AFP hoặc bộ WAKO bình thường không có nghĩa là sẽ không bị ung thư.
– Nếu AFP hoặc bộ WAKO tăng không có nghĩa là sẽ bị ung thư.
Hãy luôn tư vấn bác sĩ để kết hợp các phương pháp khác để tìm khối u và tính chất khối u.

Images source: universityhealthnews

Đoàn, Thoại M.D

Chẩn đoán hình ảnh giống như cơm trong bữa ăn, còn làm website - viết bài giống như các món ăn. Cơm không thể thiếu và các món ăn có thể sẽ khác nhau giữa người này với người kia. Hãy chọn một nghề cho chín nhưng vẫn cần học 9 nghề còn lại để cuộc sống không còn nhàm chán.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Loading...